Komen de Poolse en Hongaarse regering nou goed weg met het bereikte compromis in Brussel?

Meer dan 1800 miljard euro: zoveel zijn het Europese meerjarenbudget en coronaherstelfonds samen waard. Een onvoorstelbaar bedrag waar de Europese regeringsleiders het gisteren officieel over eens werden. Ook is nu de koppeling tussen deze EU-fondsen en de rechtsstaat echt een feit. Dat is vooral te danken aan de onvermoeibare inzet van het Europees Parlement en daar ben ik heel trots op.

Toch ben ik ook teleurgesteld. Wekenlang hebben Hongarije en Polen dit cruciale akkoord geblokkeerd omdat ze tegen het rechtsstaatmechanisme waren. Om hen toch te overtuigen, heeft de Europese Raad een ‘inlegvel’ opgesteld – een soort interpretatie van de wet. Hierin hebben de lidstaten afgesproken dat de rechtsstaattoets eerst voorgelegd wordt aan het Europese Hof van Justitie. Pas als daar een uitspraak van is, kan het mechanisme in gang gezet worden. Zo’n oordeel laat soms jaren op zich wachten. Ook perkt de interpretatie van de regeringsleiders de reikwijdte van het akkoord in: het mechanisme zou alleen van toepassing zijn op fraude en corruptie, in plaats van alle rechtsstaatschendingen.

Met deze toezeggingen is Angela Merkel toch weer bezweken voor de grillen van haar Europese partijgenoot Orbán, de Hongaarse premier. Ik ontving afgelopen week veel berichten van bezorgde Hongaren. Zij zien in het rechtsstaatmechanisme eindelijk een echte Europese maatregel tegen het autocratische bewind in hun land. En dat wordt nu weer uitgesteld, misschien wel tot na de herverkiezing van Orbán in 2022. Merkel liet de democratische Hongaren gisteren in de steek, in plaats van voor hen op te komen.

Volgende week komen we in het Parlement daarom met ónze interpretatie van het akkoord. Daarin maken we duidelijk dat een inlegvel niet juridisch bindend is. Dat is alleen het eerder bereikte akkoord. Ik ben ervan overtuigd dat de uitspraak van het Europese Hof dit – hopelijk na een versnelde procedure - zal bevestigen. We roepen de Europese Commissie dus op om gewoon volgens afspraak op 1 januari 2021 te starten met het mechanisme. Zodat die 1,8 biljoen euro terechtkomt waar het hoort: in democratische landen, bij Europeanen die er recht op hebben.

Luister hier het interview bij Met het Oog op Morgen